Deze pagina is nog onder constructie. De inhoud van deze pagina dient niet publiekelijk gedeeld te worden. 

Hoe kan het dat het bestuur van CAMRAS wegkomt met deze verregaande vorm van seksisme met twee vrijwilligers als slachtoffer? Waarom greep ASTRON niet in? Er is nog een derde verhaal dat verteld dient te worden.

ASTRON reageert

ASTRON heeft zich altijd een grote fan getoond van het werk van DdP. In een letter of support schrijft de stichting onder meer:
'Here at ASTRON, we have a long-standing collaboration with DdP [red] where she has been the first artist in residence at the Dwingeloo radio telescope since 2009.'
'The COGITO project represents an exciting opportunity for ASTRON to further fulfill this role and we envision developing a larger set of outreach activities to take optimal advantage of the project.'
'We fully support the COGITO project and look forward to seeing it implemented.' [ref]

Toen ik begin 2019 mijn document schreef over de misstanden, deed ik dit ook in het Engels, zodat de Britse algemeen directeur van ASTRON, Carol J, dit kon lezen. Zij reageerde echter nooit op mijn onthullingen, maar liet deze zaak over aan haar mannelijke collega Gert K. Verschillende pogingen van mijn kant om Carol persoonlijk uit te laten spreken over dit seksisme liepen op niets uit. Gert bleef de aangewezen persoon om deze misstanden recht te zetten. Gedurende 2019 spreekt Gert mooie woorden vol beloftes, maar uiteindelijk kiest hij er voor om niet tegen het CAMRAS bestuur op te treden. Niet omdat hij mijn verhaal niet gelooft, maar omdat hij deze "incidenten" nou eenmaal niet zo erg vindt.

De eerste reactie van de ASTRON directie ontving ik op 1 april 2019. Daarin stelt Gert dat het CAMRAS bestuur mijn vragen gaat beantwoorden [ref]. Wanneer dit niet gebeurt, uit ik opnieuw mijn zorgen over de misstanden en het heersende seksisme binnen CAMRAS. Daarop ontvang ik een uiterst merkwaardige reactie van Gert. Hij schrijft aan mij:
"Wat betreft jouw verzoek is me iets niet helemaal duidelijk. Jij lijkt geen belanghebbende in dit conflict maar neemt dit heel zwaar op. Wat is het probleem voor jou persoonlijk precies?" [ref]
Gert weet op dit moment dat er pseudowetenschap bedreven wordt met de Dwingeloo telescoop als podium, dat CAMRAS vrijwilligers zichzelf promoten als ASTRON sterrenkundigen, dat het bestuur alle medewerking weigert om antwoorden te geven op beschuldigingen van misstanden, waaronder seksisme en dat ik onder vuur lig omdat ik dit alles geopenbaard heb. Gert wuift alle feiten die ik heb aangedragen weg alsof er niets aan de hand is en toont verbazing dat ik opkom voor een vrouw die onderdrukt wordt, omdat dit niet mijn persoonlijke probleem is. Het enige waar hij op dat moment toe bereid blijkt te zijn is het doen van "een aantal suggesties" aan het CAMRAS bestuur, maar Gert vertelt niet wat deze suggesties zijn [ref]. Duidelijk is wel dat zijn advies helemaal niets oplevert.

Uiteindelijk toont Gert zich bereid om op te treden als bemiddelaar. Echter, als antwoord op mijn openbaring van het feit dat de telescoop gebruikt wordt als podium voor pseudowetenschap, schrijft hij dat de data van de telescoop nou eenmaal door iedereen gebruik mag worden [ref]. Er is echter helemaal geen sprake van het gebruik van data van de telescoop. In mijn document maak ik melding van het feit dat de telescoop zelf wordt gebruikt om pseudowetenschap te promoten. De reacties van Gert worden in de loop van de tijd steeds merkwaardiger. Stap voor stap neemt hij afstand van de feiten die ik aandraag en neemt hij het juist op voor het CAMRAS bestuur. Dankzij de bemiddeling van Gert geeft het bestuur eind juni 2019 eindelijk antwoord op mijn vragen. Maar zoals ik reeds in deel 2 had geschreven, blijken deze antwoorden grote onjuistheden te bevatten. Het bestuur beweert onder meer dat DdP geen Artist in Residence is en dat ze nooit is aangesteld als coördinator van de kunstactiviteiten. Ik informeer alle partijen over de leugens en toon de bewijzen (e.g. ref). Maar mijn initiatief om het gesprek over de waarheid op gang te brengen, wordt volledig genegeerd door zowel het CAMRAS bestuur, als de ASTRON directie.

Noodbrief

In diezelfde periode schrijft de kunstenares DdP zelf een noodbrief aan de ASTRON directie waarin ze persoonlijk melding maakt van de plagiaat, de misstanden, het feit dat ze verbaal is aangevallen en dat het bestuur hiertegen weigert op te treden. Niet alleen heeft ASTRON de projecten van DdP altijd van harte ondersteund, de stichting heeft ook een gedragscode. Daarin staat:
"We do not tolerate harassment in any form of our employees or visitors."
Op papier en in de media doet ASTRON zich voor als een "correcte" organisatie waar geen ruimte is voor seksisme. Ook ikzelf heb mij bij ASTRON jarenlang ingezet om het enthousiasme voor wetenschap juist onder vrouwelijke leerlingen te stimuleren door ze via Skype in contact te brengen met vrouwelijke sterrenkundigen en daarmee de beeldvorming te doorbreken dat wetenschappers mannen zijn.
    Als reactie op de brandbrief van DdP maakt instituut manager Gert K een afspraak voor een persoonlijk gesprek om de misstanden en het seksisme met haar te bespreken, maar een paar dagen later laat hij DdP plotseling via zijn secretaresse weten dat de afspraak is afgelast. Hij, noch zijn secretaresse geven een reden voor de afzegging, noch een mogelijkheid om een nieuwe afspraak te maken. Wanneer ik Gert een aantal maanden later zou vragen naar deze gebeurtenis, vertelt hij mij doodleuk dat hij zich dit voorval niet kan herinneren. Hij deed niet eens de moeite om de betreffende e-mails nog eens na te lezen.

Artikel

In oktober 2019 verschijnt het artikel over de CAMRAS misstanden in het Dagblad van het Noorden. Daarin stelt Gert K dat dit conflict 'op een voor alle partijen bevredigende manier' dient te beëindigen en dat hij de gebruiksovereenkomst voor de radiotelescoop tijdelijk op kan schorten. [ref] Maar er verandert helemaal niets in de opstelling van het CAMRAS bestuur. Sterker nog, het CAMRAS bestuur schorst mij en gooit DdP geheel uit CAMRAS. Het was nota bene Gert zelf die hier de voorzet voor gaf door het CAMRAS bestuur te adviseren om de kunstactiviteiten op te schorten. Het bestuur deed dit gretig. Zodra ze DdP uit CAMRAS hadden verbannen, werden de overige kunstactiviteiten weer opgestart alsof er nooit iets gebeurd was. De projecten van DdP waarvan ASTRON altijd vol enthousiasme over sprak, werden onder het toeziend oog van deze zelfde "kunstliefhebber" vernietigd, alsmede 65.000 Euro aan belastinggeld. Ondanks de publiekelijke belofte van de instituut manager grijpt ASTRON niet in.

Onderzoek naar misstanden

Tegen het einde van 2019 doe ik nog een oproep aan het CAMRAS bestuur en ASTRON om de misstanden onderzocht te krijgen. Mijn visie is dat ik een reeks stellingen aandraag over de misstanden vergezeld met het bewijs van iedere misstand. Gert zelf en eventueel een tweede persoon binnen ASTRON zouden deze stellingen dan beoordelen en zich er over uitspreken. Ik krijg hierop geen reactie van Gert. Pas wanneer hij overleg heeft gepleegd met het CAMRAS bestuur, toont Gert zich plotseling bereid om de regie op zich te nemen. Hij stelt een tijdlijn op om een commissie in het leven te roepen, volgens strikte voorwaarden die het CAMRAS bestuur heeft gedicteerd. Daarbij krijg ik twee hele dagen de tijd om uit het niets drie onafhankelijke kandidaten te vinden die bereid zijn tijd op te offeren om in deze commissie zetel te nemen. Het CAMRAS bestuur, zijnde de partij die beschuldigd wordt van intimidatie, bedrog en seksisme, mag ook drie kandidaten aandragen om in de commissie plaats te nemen die juist deze misstanden dient te onderzoeken. Verder eist het bestuur dat deze commissie zelf de werkwijze bepaalt waarop zij de opdracht gaat uitvoeren en dat ik de uitkomst van deze "onafhankelijke" commissie zonder voorwaarden dien te accepteren. Gert koos er voor om mijn e-mails te negeren en juist de beklaagde, Harm M, de regels te laten opstellen. De uitkomst hiervan voelt als de zoveelste poging om de misstanden in de doofpot te werken en mij het stilzwijgen te doen opleggen.
Voordat ik inhoudelijk reageer op dit voorstel, stuur ik het verzoek om eerst mijn schorsing ongedaan te maken, zoals het bestuur herhaaldelijk beloofd heeft. Daarop antwoordt Gert:
'Ik heb vastgesteld dat mijn voorstel om het onderzoek in gang te zetten op de manier zoals ik die gisteren heb gestuurd op dit moment niet aan de orde is.' [ref]
Mijn schorsing blijft staan en er komt geen onderzoek.

Aangezien ik het gevoel krijg dat het CAMRAS bestuur en de ASTRON directie mij actief proberen buiten te sluiten, stuur ik Gert een e-mail met de vraag of we deze zaak diezelfde week nog in persoon kunnen bespreken. Vrijdags, laat in de middag, krijg ik een reactie:
'Wat had je met me willen bespreken?' [ref]
Opnieuw zet ik de gehele zaak uiteen: de misstanden, het seksisme, mijn ongegronde schorsing en de aankomende rechtszaak tegen CAMRAS. Gert antwoordt:
'In jouw e-mail staan enkele grove aantijgingen en feitelijke onjuistheden.' [ref]
Hij laat echter nooit weten wat hij uit mijn e-mail beschouwt als onjuistheden. Wel trekt hij wederom mijn motieven in twijfel:
'Ook is mij niet helemaal duidelijk waarom jij je de situatie tussen CAMRAS en mevrouw DdP [red] zo aantrekt.' [ref]
Toch gunt Gert mij een gesprek, maar pas na de jaarwisseling en alleen indien ik hem eerst schriftelijke onderbouwing stuur van mijn aantijgingen.

In de veronderstelling dat de nachtmerrie bijna ten einde is, gaat mijn halve kerstvakantie op aan het verzamelen van alle documenten en het beschrijven van alle misstanden van het CAMRAS bestuur. In 17 stellingen, met bijbehorende bewijsstukken zet ik uiteen wat ik reeds in deel 1 en 2 van dit artikel heb beschreven. Gert K is volledig op de hoogte van alles wat er is voorgevallen wanneer ik met hem het gesprek aan ga. [ref]
    Op maandag 13 januari betreed ik het pand op het Dwingerderveld, de plek waar ik zeven jaar lang heb gewerkt als sterrenkundige. Ik begroet de receptioniste die meteen een vriendelijk gesprek begint. Terloops vermeldt ze dat ze een pakket heeft ontvangen voor CAMRAS. Daar ben ik toch ook lid van, stelt ze, en overhandigt mij de dikke enveloppe. Ze vraagt of ik toevallig weet wat het is en wat ze daar mee aan moet. Ik kijk naar de afzender en jawel, ik kreeg zojuist de dagvaarding in mijn handen geschoven van de advocaat van DdP.
'Geef deze maar aan het bestuur van CAMRAS,' antwoord ik.

Gert K is een ingetogen, maar vriendelijke man. Dat wist ik al. Toen hij bij ASTRON nog de leiding had over de afdeling R&D, werkte ik onder hem aan de ontwikkeling van de nieuwe ontvangers van de Westerbork telescopen. Ik begin ons gesprek door hem te informeren dat de dagvaarding aan CAMRAS inmiddels binnen is; deze ligt bij zijn eigen receptie. Zijn gezicht blijft strak, zakelijk en emotieloos. Mijn document heeft hij gelezen, maar gaat daar verder niet op in. Ondanks de ernst van de misstanden en de overdaad aan bewijsstukken, doet hij mijn document af als een mening. Mijn document, het resultaat van een jaar onderzoek en waar ik onlangs, op zijn verzoek, een halve vakantie aan heb opgeofferd, zou pas waarde hebben indien een commissie er naar zou kijken. Ik stel voor dat hij zelf alsnog zo'n commissie aanstelt, maar dit verzoek wordt niet gehoord. Wel erkent Gert dat er binnen CAMRAS duidelijk sprake is van seksisme, maar hij beschouwt dit niet als problematisch. Tevens stelt hij dat het hem niets interesseert dat er pseudowetenschap wordt bedreven met de Dwingeloo telescoop. Het zijn woorden die hard bij mij binnenkomen. Dit is ASTRON, een van de meest gerenommeerde wetenschappelijke instituten in Nederland, de eigenaar van de legendarische Dwingeloo Radiotelescoop die het erfgoed draagt van de grootse wetenschapper Jan Hendrik Oort. En de manager vind het geen enkel probleem dat dit erfgoed besmeurd wordt met seksisme en pseudowetenschap. Hij herhaalt zijn riedel dat de data vrij is om door iedereen gebruikt te worden en ik herhaal dat het niet de data is die gebruikt wordt, maar de telescoop zelf. Maar net als het CAMRAS bestuur, gaat Gert geen discussie aan. Hij heeft zijn weergave van de gebeurtenissen en luistert niet naar mijn weerwoord. Hij herhaalt louter opnieuw: 'de data van de telescoop mag door iedereen gebruikt worden voor alle doeleinden.' De oude man laat mij sprakeloos achter. Zelfs mijn bescheiden verzoek om alle vrijwilligers van CAMRAS per e-mail op de hoogte te stellen van de onjuistheden die het bestuur over mij en DdP heeft verspreid, wijst hij af.

ASTRON doet niets

Nadat ik in een van mijn e-mails melding had gemaakt van het feit dat ASTRON in het verleden een letter of support [ref] heeft geschreven voor de projecten van DdP, besloot Gert K om DdP alsnog uit te nodigen, albeit bijna een jaar te laat. Zijn gesprek met haar vindt een dag na het mijne plaats. Op dat moment heeft Gert een kopie "weten te bemachtigen" van de dagvaarding. Het lezen van dit document lijkt meer indruk te hebben gemaakt, dan mijn document over de misstanden. Gert doet een voorstel om alle problemen in één keer op te lossen. In essentie zou DdP een nieuwe stichting mogen starten, parallel aan CAMRAS, die de kunstactiviteiten van de telescoop gaat organiseren. Hij belooft DdP dat hij het CAMRAS bestuur kan dwingen hier aan mee te werken. Gert vraagt alle partijen om hun goedkeuring uit te spreken zodat hij in de navolgende twee weken het plan gaat uitwerken. Zowel ik als DdP laten hem per e-mail weten dat wij beiden volledig achter dit plan staan. Drie weken lang laat Gert echter niets van zich horen. Pas nadat ik twee herinneringen stuur, blijkt opnieuw dat de beloftes van Gert K helemaal niets waard zijn. Hij schrijft:
'Op basis van informatie die ik van het CAMRAS-bestuur eerder deze week en gisteravond heb ontvangen, concludeer ik echter dat het momenteel geen zin heeft om tijd te steken in het uitwerken van een voorstel voor de lange termijn.' [ref]
Gert weigert aan te geven wat deze informatie is die hem van gedachten heeft doen veranderen. Het heeft er alle schijn van dat Harm opnieuw een roddel over DdP of mij verteld heeft, zoals hij eerder ook al leugens over mij en DdP voorhield aan de vrijwilligers. Gert stelt eenvoudigweg:
'De achtergrond hiervan is niet aan mij om met jou of DdP [red] te delen.' [ref]
Mocht Harm opnieuw leugens zijn gaan verspreiden, dan is hij daarin succesvol geweest, eenvoudigweg omdat zijn slachtoffers nooit de kans kregen om zich hiertegen te verweren.
    In een latere e-mail doet Gert het voorkomen alsof het bestuur zelf slachtoffer is van het conflict tussen twee kunstenaressen [ref]. Gert schrijft dat de incidenten binnen CAMRAS niets voorstellen en dat ze niet eens bestempeld mogen worden als 'misstanden' [ref]. Nog altijd gelooft Gert niet dat iemand zonder eigenbelang zou opkomen voor een vrouw die seksueel gediscrimineerd wordt. Hij beschuldigt mij dat ik louter zou handelen uit 'een zakelijk belang', zijnde dat ik zou gaan publiceren over deze gebeurtenissen [ref]. Nadat DdP door het CAMRAS bestuur zonder enige grond werd beschuldigd van het commercieel exploiteren van de telescoop, word ik nu door de ASTRON directie beschuldigd van het commercieel exploiteren van de CAMRAS misstanden, pardon, "incidenten". Het meest zure aan deze beschuldiging is dat ik een jaar lang er juist alles aan heb gedaan om te voorkomen dat de conflicten zouden escaleren door het gebrek aan daadkracht en openheid keer op keer aan te kaarten. Herhaaldelijk heb ik aangegeven dat het bestuur dient te de-escaleren juist om te voorkomen dat deze zaak in de media komt. Het was niet deze auteur, maar het compromisloze handelen van het CAMRAS bestuur dat deze zaak tot een groot schandaal heeft gemaakt waarvan ik het nu als mijn plicht zie om er over te publiceren (overigens zonder enig winstoogmerk).

Gert K is instituutmanager van een grootse wetenschappelijke stichting die de naam ASTRON draagt. Hij is een vriendelijke, welbespraakte en weldenkende man. Hij is ook volledig op de hoogte van alle incidenten die in deel 1 en 2 van dit artikel beschreven staan. Hij heeft zelfs erkend dat het handelen van het CAMRAS bestuur naar zijn mening inderdaad voortkomt uit seksisme. De ASTRON gedragscode wordt systematisch overtreden, maar Gert K treedt hier niet tegen op. Hoe kan dit?

Nog een vliegende aap

Ondanks de nauwe banden, doet Gert het veelvuldig voorkomen alsof ASTRON geen bestuurlijke relatie heeft met CAMRAS. In de CAMRAS statuten staat echter:
'Een van de bestuursleden wordt benoemd door of vanuit ASTRON.' [ref]
De bestuursleden zitten op persoonlijke titel. Niettemin heeft van de twee overgebleven bestuursleden één persoon jarenlang een management functie bij ASTRON gehad, zijnde Harm M. De andere persoon, die expliciet door ASTRON is aangesteld in het CAMRAS bestuur, is fulltime in dienst bij ASTRON. Met andere woorden, ten tijde van de misstanden, bestond het CAMRAS bestuur louter uit twee ASTRON mensen. Dit is een relevant detail dat Gert gemakshalve achterwege liet toen hij geïnterviewd werd voor het artikel in het Dagblad van het Noorden.
    Toen Gert nog het hoofd was van de ASTRON R&D, was Harm het hoofd van de technische operaties van ASTRON. De twee managers van vergelijkbare leeftijd kennen elkaar uitstekend. Ikzelf heb ook bij ASTRON gediend en zelfs onder Gert werkzaamheden verricht voor de afdeling R&D. Echter stelt Gert dat hij mij 'nauwelijks kent'. Misschien dat hier de verklaring ligt voor de grote parallellen in de handelswijze tussen Gert K en Harm M. Wat was de reden dat DdP haar verhaal niet mocht doen bij Gert? Waarom negeert Gert alle feiten die de misstanden aantonen? Waarom dwingt hij het bestuur niet tot openheid en tot het rectificeren van de leugens die het over DdP en mijzelf heeft verspreid? Waarom weigert hij zelfs om de vrijwilligers op de hoogte te stellen van de feiten? Waarom draagt Gert CAMRAS op tot het stopzetten van de - door ASTRON gesteunde - kunstactiviteiten van DdP zonder ook maar een woord met de kunstenares te hebben gesproken? En waarom mag deze auteur de handelswijze van het bestuur niet eens betitelen als misstanden?
    Keer op keer speelt Gert met zijn handelen het CAMRAS bestuur in de kaart. Ondanks zijn beloftes die hij zelfs in de krant deed, treedt hij nooit op tegen de schadelijke handelswijze van Harm M. Zelfs niet wanneer de gedragscode wordt overtreden, zelfs niet wanneer twee gedupeerde vrijwilligers bij hem aankloppen om hulp, zelfs niet wanneer er een groot artikel over het conflict in de krant verschijnt en zelfs niet wanneer ditzelfde conflict escaleert tot een rechtszaak. In deel 1 van dit verhaal zagen we reeds vergelijkbaar gedrag wat de naam vliegende apen draagt. De term beschrijft een persoon die luistert naar de leugens van een ander, daardoor niet langer luistert naar feiten die het tegendeel tonen en zelfs actief gaat bijdragen aan het beschadigen van het beoogde slachtoffer. Het patroon sluit exact aan bij de handelswijze van Gert K.
    Indien de instituut manager van ASTRON inderdaad louter luistert naar wat zijn oud-collega Harm M hem influistert, zou Gert daarmee een tweede generatie vliegende aap zijn.

Tot slot

Op advies van Gert K heeft het CAMRAS bestuur in november 2019 een anonieme enquête gehouden onder de vrijwilligers over CAMRAS. Om de uitslag zo rooskleurig mogelijk te houden, werden de twee slachtoffers van de bestuurlijke intimidatie uitgesloten van deelname. Zowel DdP als ikzelf werden niet eens op de hoogte gesteld van de enquête, noch over de uitkomst er van. In zijn laatste e-mail aan mij openbaart Gert K het bestaan van deze enquête en hoewel hij er voor kiest om de uitslag niet te delen, verzekert hij mij dat hieruit blijkt dat er geen enkele andere vrijwilliger is die problemen ervaart met de cultuur binnen CAMRAS [ref]. Hij wist alleen niet dat ik de uitslag reeds via een omweg had bemachtigd. In directe tegenspraak met de bewering van de instituutmanager toont de enquête dat er naast DdP en ikzelf nog twee vrijwilligers zijn die het optreden van het bestuur als intimiderend ervaren en benoemen zelfs grensoverschrijdend gedrag [ref]. Waarschijnlijk liet ook hier het geheugen van Gert hem in de steek.